Kennisbibliotheek › 🧠 A-Z Encyclopedie van de Psychologie
D - Dunning-Kruger-effect
Waarom beperkte kennis soms samengaat met te veel zekerheid
Herkenbare vragen Waarom kunnen beginners heel zeker klinken? Waarom maakt meer kennis iemand soms juist voorzichtiger? Hoe herken ik de grenzen van mijn eigen kennis? Wat is het? Het Dunning-Kruger-effect verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat mensen die weinig vaardigheid hebben op een bepaald gebied soms moeite hebben om hun eigen fouten goed te beoordelen. Het populaire idee dat ‘onwetende mensen altijd denken dat ze experts zijn’ is echter te simpel. Waarom kan ons brein dit doen? Om je eigen prestaties te beoordelen heb je deels dezelfde kennis nodig als om de taak goed uit te voeren. Daardoor kan zelfinschatting bij weinig ervaring onnauwkeuriger zijn. Ook experts kunnen zichzelf verkeerd inschatten; onzekerheid en zelfvertrouwen hangen van meer factoren af. Voorbeeld uit het dagelijks leven Iemand leest enkele artikelen over een complex juridisch onderwerp en denkt dat de oplossing eenvoudig is. Een ervaren jurist benoemt juist uitzonderingen en onzekerheden. Hoe kan dit voorkomen binnen hechte of gesloten groepen? Binnen iedere gemeenschap kunnen eenvoudige, stellige verklaringen aantrekkelijk zijn. Dat geldt religieus, politiek en ook binnen anti-religieuze groepen. Het is daarom nuttig om zowel leiders als critici te beoordelen op argumenten, deskundigheid en bereidheid om onzekerheid toe te geven. Wat kun je ermee? Vraag: hoe weet ik dit en wat weet ik nog niet? Zoek expertise en meerdere betrouwbare bronnen. Zie ‘ik weet het niet’ als een legitiem antwoord. Vragen om over na te denken Waar spreek ik misschien stelliger dan mijn kennis rechtvaardigt? Welke deskundigheid is hiervoor nodig? Welke informatie zou mijn oordeel kunnen veranderen? Samenvatting Zelfvertrouwen is geen betrouwbare maat voor deskundigheid. Intellectuele bescheidenheid helpt bij ingewikkelde onderwerpen.