Onderzoeken is niet hetzelfde als je geloof verlaten

Terwijl je hier leest, kan er iets anders gebeuren. Je voelt spanning. Misschien zelfs schuld. Mag ik dit eigenlijk wel lezen? Doe ik iets verkeerds? Is dit afvallige informatie? Ben ik ontrouw aan Jehovah? Wat als Satan mij hiermee probeert te beïnvloeden? Misschien herken je zelfs het gevoel dat je deze website eigenlijk zou moeten sluiten. Als dat zo is, willen we je niet vertellen dat je gevoel belachelijk is. Als je jarenlang hebt geleerd dat bepaalde informatie geestelijk gevaarlijk kan zijn, is het begrijpelijk dat het spannend voelt om buiten de vertrouwde bronnen te kijken. Maar misschien mogen we je één vraag stellen: Is informatie onderzoeken hetzelfde als informatie geloven? Je hoeft hier niets te geloven. Dat willen we meteen duidelijk maken. Je hoeft ExJW.World niet te geloven. Je hoeft Jehovah niet los te laten. Je hoeft niet te besluiten dat Jehovah's Getuigen ongelijk hebben. Je hoeft je niet uit de gemeente terug te trekken. Je hoeft vandaag zelfs helemaal geen conclusie te trekken. Je bent informatie aan het bekijken. Dat is alles. Misschien lees je iets en denk je: Hier ben ik het helemaal niet mee eens. Dat mag. Misschien lees je iets en denk je: Dit wil ik controleren. Doe dat vooral. Misschien kom je uiteindelijk tot de conclusie dat je Jehovah's Getuige wilt blijven. Ook dat is jouw keuze. ExJW.World is er niet om jouw geweten over te nemen. Jehovah's Getuigen hebben mensen zelf aangemoedigd hun religie te onderzoeken Juist daarom is iets uit de eigen geschiedenis van Jehovah's Getuigen interessant. In De Wachttoren van 15 juli 1964 verscheen een artikel met de titel 'Hebt u uw religie wel eens beproefd?' Daarin werd de lezer aangemoedigd zijn eigen religie te onderzoeken en haar aan de Bijbel te toetsen. Sterker nog: het artikel adviseerde mensen om niet alleen naar hun eigen religieuze overtuiging te luisteren, maar ook naar Jehovah's Getuigen. Daarna moest de lezer, nadat hij beide standpunten had gehoord , zelf nagaan waar de waarheid lag. Dat is een interessant principe: Luister naar verschillende kanten en onderzoek daarna zelf wat waar is. 'Onderzoek uw religie grondig' Bijna vijftig jaar later werd een vergelijkbaar principe opnieuw gebruikt. In een publicatie uit 2012 werd het onderzoeken van een religie vergeleken met het kiezen van een chirurg. Wanneer je een levensbedreigende operatie moet ondergaan, wil je weten of je de chirurg aan wie je je leven toevertrouwt kunt vertrouwen. Daarna maakte de publicatie de vergelijking met religie. Als je je geestelijke leven en je vooruitzicht op redding als het ware aan een religieuze organisatie toevertrouwt, is het volgens het artikel verstandig om die religie grondig te onderzoeken . Dat klinkt logisch. Een religieuze overtuiging kan immers enorme invloed hebben op je leven: op wie je vrienden zijn, met wie je trouwt, hoe je je kinderen opvoedt, hoe je over onderwijs denkt, hoe je medische beslissingen neemt, hoe je naar seksualiteit kijkt, hoe je je tijd besteedt, hoe je over de toekomst denkt en soms zelfs met wie je wel of geen contact hebt. Als een religie zoveel invloed kan hebben op een mensenleven, is zorgvuldig onderzoek dan vreemd? Of juist verstandig? Maar geldt dat principe ook voor Jehovah's Getuigen? Dat is de vraag die wij je willen voorleggen. Niet beantwoorden. Voorleggen. Als een katholiek zijn kerk mag onderzoeken... Als een protestant zijn kerk mag onderzoeken... Als iemand die moslim is zijn religie mag onderzoeken... En als Jehovah's Getuigen bij iemand aan de deur mogen vragen of de religie waarin die persoon is opgegroeid werkelijk de waarheid is... mag een Jehovah's Getuige dan ook onderzoeken of zijn eigen religie waar is? En als het antwoord ja is, ontstaat een tweede vraag: Welke informatie mag je daarbij gebruiken? Alleen informatie die door de eigen organisatie is gepubliceerd? Of ook oude publicaties van diezelfde organisatie? Verschillende Bijbelvertalingen? Historische documenten? Wetenschappelijk onderzoek? Rechtbankuitspraken? Ervaringen van huidige én voormalige Jehovah's Getuigen? Deskundigen op het gebied van psychologie en groepsprocessen? En natuurlijk: de Bijbel zelf? Wat is het verschil met wat Jehovah's Getuigen zelf doen? Jehovah's Getuigen hebben jarenlang lectuur verspreid waarin andere religieuze overtuigingen worden onderzocht. Een bekend voorbeeld is het boek De waarheid die tot eeuwig leven leidt , dat in 1968 verscheen. Volgens de eigen geschiedschrijving van Jehovah's Getuigen was dit boek bedoeld om geïnteresseerden te helpen vaststellen wat de ware religie is. Het bevatte onder andere hoofdstukken over waarom het verstandig is je religie te onderzoeken en hoe de ware religie geïdentificeerd kan worden. Daar is op zichzelf niets vreemds aan. Iedere religieuze beweging mag uitleggen waarom zij denkt dat haar interpretatie juist is. Maar daardoor ontstaat wel een interessante spiegel. Stel dat een katholiek het Waarheid -boek van Jehovah's Getuigen las. Daarin kon hij informatie tegenkomen die kritisch was over overtuigingen waarmee hij was opgegroeid. Jehovah's Getuigen zouden waarschijnlijk niet zeggen: Je had dit boek nooit mogen openen omdat het niet door de katholieke kerk is geschreven. Integendeel. De bedoeling was juist dat iemand zijn bestaande overtuigingen opnieuw zou onderzoeken. Waarom? Omdat iets niet waar wordt doordat je ouders het geloofden. Niet doordat je ermee bent opgegroeid. Niet doordat miljoenen mensen het geloven. En ook niet doordat een religieuze leider zegt dat het waar is. De vraag was: Is het werkelijk waar? Dezelfde maatstaf voor iedereen Misschien is dat wel de eerlijkste manier van onderzoeken. Niet één regel voor andere religies en een andere regel voor je eigen religie. Maar dezelfde maatstaf voor iedereen. Wanneer Jehovah's Getuigen schrijven dat je naar de vruchten van een religie moet kijken, kunnen we dat bij iedere religie doen. Ook bij Jehovah's Getuigen. In 1968 schreef De Wachttoren dat iemand kon onderzoeken of de leerstellingen van zijn religie door Gods Woord werden ondersteund én welke vruchten die religie voortbracht. Dus zou je bijvoorbeeld mogen vragen: Klopt wat er wordt onderwezen met de Bijbel? Zijn belangrijke leerstellingen door de jaren heen veranderd? Hoe werd vroeger over bepaalde onderwerpen gesproken? Hoe wordt er nu over gesproken? Wat gebeurt er wanneer voorspellingen of verwachtingen niet uitkomen? Hoe worden mensen behandeld die anders gaan geloven? Welke gevolgen hebben regels voor gezinnen? Welke vruchten zie ik zelf? Dat zijn vragen. Nog geen antwoorden. En Satan dan? Misschien is dit voor jou de moeilijkste gedachte. Wat als Satan juist wil dat ik dit lees? Misschien heb je geleerd dat Satan twijfel kan gebruiken om iemand bij Jehovah vandaan te trekken. Wij kunnen jouw geloof in Satan niet voor jou beoordelen. Maar we kunnen wel samen naar de logica van onderzoek kijken. Stel dat je iets leest dat niet klopt. Dan kun je het controleren. Je kunt de oorspronkelijke bron erbij zoeken. Je kunt de Bijbel openen. Je kunt vergelijken. Je kunt vaststellen: Dit klopt niet. En het verwerpen. Onderzoeken betekent niet dat je je vermogen om kritisch te denken uitschakelt. Precies het tegenovergestelde. Geloof ook ons niet zomaar Dit vinden we op ExJW.World belangrijk. Neem niet automatisch aan dat iets waar is omdat een ex-Jehovah's Getuige het zegt. Een voormalig Jehovah's Getuige kan zich vergissen. Een YouTuber kan overdrijven. Een journalist kan een fout maken. Een website kan informatie verkeerd interpreteren. En ook wij kunnen een fout maken. Daarom proberen we bij feitelijke artikelen bronnen te plaatsen. Wanneer we een oude Wachttoren bespreken, kun je die zelf opzoeken. Wanneer we schrijven dat een leerstelling veranderd is, kun je oude en nieuwe publicaties vergelijken. Wanneer iemand een persoonlijke ervaring vertelt, moet duidelijk zijn dat het om de ervaring van die persoon gaat. En wanneer iets niet bewezen kan worden, willen we dat ook zeggen. Kritisch denken betekent niet alles geloven wat tegen Jehovah's Getuigen is. Dat zou opnieuw iemand anders jouw denken laten bepalen. Wat als je iets ontdekt dat je niet wilde weten? Dat kan gebeuren. Misschien vind je een antwoord dat je geruststelt. Maar misschien ontdek je iets waardoor er juist nieuwe vragen ontstaan. Dat kan heel ongemakkelijk zijn. Zeker wanneer je geloof niet alleen een overtuiging is, maar ook verbonden is met je ouders, je partner, je kinderen, je vrienden, je gemeente, je toekomst, je hoop op het paradijs en je relatie met Jehovah. Dan gaat een geloofsvraag ineens niet meer alleen over: Wat is waar? Er kan onbewust nog een andere vraag onder liggen: Wat raak ik kwijt als mijn antwoord verandert? Dat is een belangrijke vraag. Want de angst voor de gevolgen van een antwoord kan invloed hebben op hoe vrij we een vraag durven onderzoeken. Vrije wil Jehovah's Getuigen leren dat God mensen een vrije wil heeft gegeven. Jehovah wil volgens die overtuiging dat mensen vrijwillig voor hem kiezen. Niet omdat ze gedwongen worden. Maar omdat ze van hem houden en hem willen dienen. Daar zit iets moois in. Maar vrije wil roept ook een moeilijke vraag op: Hoe vrij is een keuze wanneer je maar één mogelijkheid volledig mag onderzoeken? Stel dat er drie wegen voor je liggen. Je mag één weg uitgebreid bekijken. Je krijgt boeken over die weg. Je spreekt vooral mensen die die weg hebben gekozen. Je hoort regelmatig waarom de andere wegen gevaarlijk zijn. Maar je mag die andere wegen liever niet zelf bekijken. Kun je dan volledig geïnformeerd zeggen: Ik heb zelf voor deze weg gekozen? Misschien wel. Misschien niet. Maar het is een vraag die het waard is om over na te denken. Wat als onderzoek je geloof juist sterker maakt? Ook dat kan. Stel dat je alles onderzoekt. Je leest kritiek. Je controleert bronnen. Je vergelijkt oude en nieuwe publicaties. Je onderzoekt de Bijbel. Je kijkt naar de geschiedenis van de organisatie. En uiteindelijk concludeer je: Ik geloof nog steeds dat dit de waarheid is. Dan weet je in ieder geval beter waarom je dat gelooft. Je overtuiging is dan niet alleen: Dit heb ik altijd geleerd. Maar: Ik heb vragen durven stellen, informatie gecontroleerd en dit is mijn conclusie. Als een overtuiging waar is, zou zorgvuldig onderzoek die waarheid uiteindelijk niet hoeven vernietigen. En misschien verandert je overtuiging Dat kan natuurlijk ook. Misschien ontdek je dingen waardoor je anders gaat denken. Dan hoef je niet onmiddellijk iets te doen. Twijfel is geen ontslagbrief. Een vraag is geen terugtrekking. Een veranderende overtuiging betekent niet dat je morgen een beslissing moet nemen over je hele leven. Neem tijd. Lees. Denk. Praat eventueel met een onafhankelijke professional. Zeker wanneer je familie, partner, kinderen, woning, werk of sociale netwerk sterk met de gemeenschap verbonden zijn, kunnen grote beslissingen gevolgen hebben. Je mag eerst begrijpen wat er in jezelf gebeurt. Je hoeft niet meteen een nieuwe waarheid te vinden Na jarenlang grote zekerheid te hebben gehad kan twijfel heel onveilig voelen. Misschien wil je zo snel mogelijk weten: Maar wat is dan wél de waarheid? Ook daar hoeft niemand onmiddellijk een antwoord op te geven. Niet een ouderling. Niet een ex-JG. Niet een psycholoog. Niet een nieuwe religie. En ook ExJW.World niet. Je mag tijdelijk zeggen: Ik weet het niet. Dat is geen mislukking. Soms is niet weten de ruimte waarin je voor het eerst zelf kunt gaan onderzoeken wat je werkelijk denkt en gelooft. Misschien ben je hier helemaal niet omdat je twijfelt Misschien geloof je nog volledig. Maar je kind is vertrokken. Je partner twijfelt. Je broer is uitgesloten. Je moeder heeft zich teruggetrokken. En je begrijpt niet waarom. Dan ben je hier misschien niet om jouw geloof te onderzoeken. Je bent hier om hen te begrijpen. Ook dan ben je welkom. Je hoeft het niet met hun keuzes eens te zijn om te willen begrijpen wat er in hen gebeurt. Misschien helpt het lezen van hun ervaringen je zelfs om een gesprek te voeren dat eerder niet mogelijk was. Dit is geen test van je loyaliteit Het openen van een website bepaalt niet wie jij bent. Het lezen van een andere mening bepaalt niet wat jij gelooft. Een vraag hebben betekent niet dat je Jehovah hebt verlaten. En informatie onderzoeken is nog geen conclusie. Wat je uiteindelijk gelooft, is aan jou. Daarom willen we je op deze website niet vragen: Geloof ons. We vragen iets anders: Controleer ons. Bekijk onze bronnen. Vergelijk wat we schrijven met oorspronkelijke publicaties. Zoek informatie die onze conclusies tegenspreekt. Lees verschillende perspectieven. Denk na. En vorm daarna je eigen mening. Want misschien is de belangrijkste vraag niet: Mag ik dit lezen? Maar: Als God mij verstand, geweten en vrije wil heeft gegeven, mag ik die dan gebruiken om zorgvuldig te onderzoeken wat ik geloof? Die vraag hoef je niet vandaag te beantwoorden. Je mag eerst gewoon verder lezen. Bronnen - uit publicaties van Jehovah's Getuigen Voor dit artikel hebben we bewust voornamelijk gebruikgemaakt van publicaties van Jehovah's Getuigen zelf. In De Wachttoren van 15 juli 1964 werd de lezer aangemoedigd zijn religie aan een onderzoek te onderwerpen en, na verschillende standpunten gehoord te hebben, zelf na te gaan waar de waarheid ligt. Watchtower Online Library - Hebt u uw religie wel eens beproefd? - 1964 In De Wachttoren van 1 december 1968 werd opnieuw aangeraden te onderzoeken of religieuze leerstellingen door Gods Woord worden ondersteund en te kijken naar de vruchten die een religie voortbrengt. Watchtower Online Library - Hebt u de ware religie? - 1968 De eigen geschiedschrijving van Jehovah's Getuigen beschrijft bovendien hoe het boek De waarheid die tot eeuwig leven leidt werd gebruikt om geïnteresseerden te helpen nadenken over de vraag welke religie waar was. Watchtower Online Library - Het goede nieuws zonder ophouden bekendmaken (1942-1975) En in 2012 werd opnieuw gesteld dat het verstandig is een religie grondig te onderzoeken wanneer je er als het ware je geestelijke leven en vooruitzicht op redding aan toevertrouwt. Watchtower Online Library - Religie: Waarom een onderzoek waard?