O - Organisatiestructuur

Herkenbare vragen Wie geeft wereldwijd leiding aan Jehovah’s Getuigen? Welke rol heeft het Besturende Lichaam? Wat doen bijkantoren en kringopzieners? Wie leidt een plaatselijke gemeente? Zijn dienaren in de bediening een aparte bestuurslaag? Zijn pioniers hoger geplaatst dan gewone verkondigers? Hoe komen beslissingen en geestelijk onderwijs uiteindelijk bij een plaatselijke gemeente terecht? Wat betekent organisatiestructuur? Een organisatiestructuur beschrijft hoe een organisatie is opgebouwd, welke functies er bestaan, wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe leiding en informatie door de organisatie lopen. Vrijwel iedere grote organisatie heeft zo’n structuur. Denk aan een ziekenhuis, school, bedrijf, overheid of kerk. Ook Jehovah’s Getuigen hebben een duidelijk georganiseerde wereldwijde structuur. Wie staat volgens Jehovah’s Getuigen aan het hoofd? Volgens de leer van Jehovah’s Getuigen is Jehovah de hoogste autoriteit en is Jezus Jezus het Hoofd van de christelijke gemeente . Jehovah’s Getuigen geloven dat Jezus tegenwoordig een kleine groep gezalfde mannen gebruikt om zijn volgelingen op aarde geestelijke leiding te geven. Deze groep heet het Besturende Lichaam . Het Besturende Lichaam wordt binnen de huidige leer geïdentificeerd met de ‘getrouwe en beleidvolle slaaf’ uit Mattheüs 24:45-47. Volgens Jehovah’s Getuigen heeft deze slaaf de verantwoordelijkheid geestelijk voedsel te verstrekken en toezicht te houden op het wereldwijde predikingswerk. Daarom is het nuttig twee niveaus uit elkaar te houden: Theologisch: Jehovah → Jezus Jezus → christelijke gemeente. Aardse organisatiestructuur: Besturend Lichaam → bijkantoren → kringopzieners → plaatselijke ouderlingen. Zo wordt duidelijk dat Jehovah’s Getuigen Jezus als het Hoofd van de gemeente beschouwen, terwijl het Besturende Lichaam binnen de zichtbare wereldwijde organisatie de centrale leiding vervult. Hoe loopt de organisatorische lijn? Sterk vereenvoudigd ziet de lijn van organisatorische verantwoordelijkheid er zo uit: Jezus Jezus ↓ Besturend Lichaam ↓ Bijkantoren en bijkantoorcomités ↓ Kringopzieners ↓ Lichaam van ouderlingen in de plaatselijke gemeente De ouderlingen worden bij veel praktische en organisatorische werkzaamheden ondersteund door dienaren in de bediening . Daarnaast zijn er verkondigers, ongedoopte verkondigers en pioniers . Die vormen geen volgende lagen in deze bestuurlijke lijn. Een pionier is bijvoorbeeld een verkondiger die zich in bijzondere mate voor het predikingswerk inzet. Een pionier kan een man of vrouw zijn en krijgt door het pionieren niet automatisch bestuurlijk of geestelijk gezag over andere verkondigers. Dat onderscheid is belangrijk om de organisatie goed te begrijpen. Het Besturende Lichaam Het Besturende Lichaam bestaat uit een kleine groep gezalfde mannelijke Jehovah’s Getuigen en werkt vanuit het internationale hoofdkantoor in Warwick, New York. Het houdt toezicht op het wereldwijde Bijbelse onderwijs, de prediking en verschillende organisatorische activiteiten. Het werk is verdeeld over meerdere comités die verantwoordelijk zijn voor verschillende onderdelen van het wereldwijde werk. Belangrijke beslissingen worden door het Besturende Lichaam als groep genomen. Binnen de eigen geloofsopvatting zien de leden zichzelf niet als leiders die Jezus vervangen. Zij leren dat zij zelf onder het gezag van Jezus staan. Bijkantoren en Bethel De wereldwijde organisatie is verdeeld in gebieden die door bijkantoren worden ondersteund. Bijkantoren en de woon- en werkvoorzieningen voor de vrijwilligers die daar dienen worden binnen Jehovah’s Getuigen vaak met de naam Bethel verbonden. Daar werken fulltimevrijwilligers aan verschillende werkzaamheden die nodig zijn voor het functioneren van de organisatie. Een bijkantoorcomité houdt toezicht op organisatorische activiteiten binnen het gebied waarvoor het bijkantoor verantwoordelijk is. Vanuit bijkantoren wordt ondersteuning gegeven aan gemeenten, kringopzieners, pioniers en het predikingswerk. Kringen en kringopzieners Plaatselijke gemeenten zijn gegroepeerd in kringen . Volgens de huidige officiële uitleg bestaat een kring doorgaans uit ongeveer twintig gemeenten. Een kringopziener is een reizende ouderling die de gemeenten in zijn kring regelmatig bezoekt. Hij geeft onderwijs, werkt met ouderlingen samen en neemt deel aan het predikingswerk. De kringopziener vormt daarmee een belangrijke verbinding tussen plaatselijke gemeenten en de bredere organisatie. Ouderlingen Iedere plaatselijke gemeente heeft een groep ouderlingen , het lichaam van ouderlingen. Zij geven geestelijk onderwijs, bieden herderlijke zorg, organiseren gemeentelijke activiteiten en behandelen bepaalde religieuze en organisatorische zaken. Er is binnen een gemeente dus niet één priester of dominee die zelfstandig aan het hoofd staat. De verantwoordelijkheid wordt door meerdere ouderlingen gedragen. Ouderlingen worden niet betaald voor hun gemeentelijke functie. Dienaren in de bediening Dienaren in de bediening ondersteunen de ouderlingen, vooral bij praktische en organisatorische werkzaamheden. Daardoor kunnen ouderlingen volgens de organisatie meer tijd besteden aan onderwijs en geestelijke zorg. Een dienaar in de bediening is dus geen ouderling en vormt ook niet een aparte bestuurslaag tussen ouderlingen en verkondigers. Hij kan wel verschillende verantwoordelijkheden binnen de gemeente krijgen. En waar staan pioniers en verkondigers? Hier ontstaat gemakkelijk verwarring. Verkondiger , ongedoopte verkondiger en pionier beschrijven vooral iemands deelname aan het predikingswerk en zijn religieuze positie. Ze zijn niet eenvoudig drie lagere niveaus in een bestuurlijke hiërarchie. Een ongedoopte verkondiger mag deelnemen aan het georganiseerde predikingswerk maar is nog niet gedoopt. Een verkondiger neemt deel aan de prediking. Een pionier is een verkondiger die volgens de geldende regeling meer tijd aan het predikingswerk besteedt. Een vrouwelijke pionier kan bijvoorbeeld jarenlang pionieren zonder daardoor ouderling of dienaar in de bediening te worden. Die functies zijn binnen Jehovah’s Getuigen voor gedoopte mannen. Waarom zijn Jehovah’s Getuigen zo sterk georganiseerd? Jehovah’s Getuigen hechten veel waarde aan orde en wereldwijde eenheid . Door de centrale organisatie kunnen gemeenten in verschillende landen hetzelfde studiemateriaal gebruiken, dezelfde Bijbelse leer ontvangen en grotendeels dezelfde organisatorische instructies volgen. Dat maakt het mogelijk dat iemand een gemeente van Jehovah’s Getuigen in een ander land bezoekt en veel elementen van de bijeenkomst en organisatie herkent. Voor veel Jehovah’s Getuigen is die wereldwijde eenheid iets positiefs. Zij zien daarin orde, verbondenheid en bewijs van een internationale broederschap. Hoe komt een beslissing bij de plaatselijke gemeente? De structuur maakt het mogelijk dat nieuwe uitleg of organisatorische veranderingen relatief snel wereldwijd kunnen worden doorgevoerd. Het Besturende Lichaam houdt toezicht op het geestelijke onderwijs en de wereldwijde activiteiten. Bijkantoren ondersteunen het werk in hun gebied, kringopzieners ondersteunen en bezoeken de gemeenten en plaatselijke ouderlingen passen instructies binnen hun gemeente toe. Daarnaast bereikt informatie leden rechtstreeks via bijeenkomsten, publicaties, video’s en ander materiaal. Daardoor bestaat binnen Jehovah’s Getuigen een sterk internationaal gedeeld religieus referentiekader. Organisatiestructuur en autoriteit Een structuur zegt niet alleen iets over wie welke taak uitvoert , maar ook over wie gezag krijgt toegekend . Binnen Jehovah’s Getuigen wordt leden geleerd respect te hebben voor degenen die geestelijke verantwoordelijkheid dragen. Tegelijk leren zij dat uiteindelijk Jehovah en Jezus boven menselijke vertegenwoordigers staan. Dat levert een interessante verhouding op tussen persoonlijk geweten en organisatorische leiding . De Bijbel zegt in Romeinen 14:12 dat ieder uiteindelijk voor zichzelf rekenschap aan God aflegt. Tegelijk worden christenen in Hebreeën 13:17 aangemoedigd gehoorzaam en onderdanig te zijn aan degenen die de leiding nemen. Daarom ontstaat een belangrijke vraag: Wat doe ik wanneer mijn persoonlijke geweten en de uitleg van mijn geestelijke leiders niet dezelfde richting op wijzen? Wat doet een duidelijke structuur psychologisch? Een duidelijke organisatiestructuur kan mensen zekerheid, voorspelbaarheid, verbondenheid en duidelijkheid geven. Je weet wie verantwoordelijkheid draagt en waar je terechtkunt met vragen. Sociale psychologie laat tegelijkertijd zien dat mensen beïnvloed worden door autoriteit, groepsnormen en de groepen waarmee zij zich identificeren. Dat is niet uniek voor Jehovah’s Getuigen. Dezelfde mechanismen bestaan binnen bedrijven, politieke bewegingen, scholen, legers, religies en andere sterk georganiseerde gemeenschappen. Een organisatiestructuur is daarom op zichzelf niet positief of negatief. Interessanter is hoeveel ruimte mensen binnen zo’n structuur ervaren om vragen te stellen, informatie te controleren, gewetensbezwaren te uiten en tot een afwijkende conclusie te komen . Is het Besturende Lichaam onfeilbaar? Nee. Jehovah’s Getuigen hebben zelf gepubliceerd dat het Besturende Lichaam niet geïnspireerd en niet onfeilbaar is. Daardoor kan het volgens hun eigen uitleg fouten maken in leerstellige uitleg en organisatorische leiding. Tegelijk wordt binnen de geloofsgemeenschap veel vertrouwen gesteld in de geestelijke leiding die via deze structuur wordt gegeven. Die twee ideeën kunnen naast elkaar bestaan: de leiding wordt als betrouwbaar en geestelijk belangrijk beschouwd, terwijl de mensen die haar geven niet als foutloos worden gezien. Dat maakt een belangrijke vraag mogelijk zonder vooraf een conclusie te trekken: Hoe combineer je vertrouwen in menselijke geestelijke leiding met de erkenning dat diezelfde mensen fouten kunnen maken? Waar ligt uiteindelijk je eigen verantwoordelijkheid? Binnen de structuur krijgen verschillende personen verantwoordelijkheid: leden van het Besturende Lichaam, bijkantoorcomités, kringopzieners en plaatselijke ouderlingen. Maar volgens de Bijbelse leer blijft ieder mens uiteindelijk persoonlijk verantwoordelijk tegenover God. Dat maakt onderscheid belangrijk tussen: ‘Dit is wat de organisatie onderwijst.’ ‘Dit is wat een ouderling mij adviseert.’ en: ‘Dit is wat ik na onderzoek zelf geloof dat juist is.’ Die drie kunnen samenvallen. Maar wat gebeurt er wanneer dat niet zo is? Juist daar wordt zichtbaar hoeveel ruimte iemand ervaart tussen vertrouwen in geestelijke leiding en zijn eigen geweten . Om zelf over na te denken Welke voordelen ervaar ik van een duidelijke wereldwijde structuur? Wie heeft binnen de organisatie daadwerkelijk beslissingsbevoegdheid? Welke functies geven religieus gezag en welke niet? Wat is het verschil tussen organisatorische verantwoordelijkheid en geestelijk gezag? Hoeveel ruimte ervaar ik om een beslissing of uitleg kritisch te onderzoeken? Wat gebeurt er wanneer mijn geweten tot een andere conclusie komt? Kan ik vertrouwen hebben in geestelijke leiding en tegelijkertijd zelf verantwoordelijk blijven voor wat ik geloof? Als degenen die leidinggeven zelf zeggen dat zij fouten kunnen maken, hoe kan ik dan zorgvuldig bepalen wanneer ik hun uitleg vertrouw? Tot slot Jehovah’s Getuigen vormen een sterk georganiseerde internationale geloofsgemeenschap. Volgens hun eigen geloof staat Jehovah boven alles , is Jezus Jezus het Hoofd van de gemeente en gebruikt Jezus het Besturende Lichaam om wereldwijd geestelijk voedsel en leiding te geven. Binnen de zichtbare organisatie loopt de organisatorische lijn vervolgens via bijkantoren en bijkantoorcomités, kringopzieners en plaatselijke lichamen van ouderlingen. Dienaren in de bediening ondersteunen de ouderlingen, maar vormen geen afzonderlijke volgende bestuurslaag. Ook pioniers, verkondigers en ongedoopte verkondigers beschrijven andere rollen of posities binnen de gemeenschap en zijn geen niveaus van bestuur. Die structuur kan wereldwijde eenheid, duidelijkheid, herkenbaarheid en verbondenheid mogelijk maken. Tegelijk erkennen Jehovah’s Getuigen dat de mensen die binnen die structuur verantwoordelijkheid dragen onvolmaakt zijn en fouten kunnen maken. Daarom blijft naast de vraag ‘Wie geeft leiding?’ nog een persoonlijke vraag bestaan: Hoe verhouden vertrouwen in geestelijke leiding en mijn eigen verantwoordelijkheid tegenover God zich tot elkaar? Bronnen J W.org - Wat is het Besturende Lichaam van Jehovah’s Getuigen? JW.org - Hoe zijn de gemeenten van Jehovah’s Getuigen georganiseerd? JW.org - De rol van ‘de getrouwe en beleidvolle slaaf’ JW.org - Wat wordt er op een bijkantoor van Jehovah’s Getuigen gedaan? JW.org - Hoe worden Getuigen van Jehovah opgeleid voor hun evangelisatiewerk? De Wachttoren - februari 2017 - Wie leidt Gods volk in deze tijd? Nieuwewereldvertaling - Mattheüs 24:45-47; Romeinen 14:12; Hebreeën 13:17 Zie ook in A-Z Begrippenlijst Jehovah’s Getuigen B - Besturend Lichaam - Welke rol heeft het Besturende Lichaam? B - Bethel - Wat gebeurt er op een bijkantoor van Jehovah’s Getuigen? G - Getrouwe en beleidvolle slaaf - Wie is volgens Jehovah’s Getuigen deze slaaf? K - Kringopziener - Welke taak heeft een kringopziener? O - Ouderling - Welke verantwoordelijkheid heeft een ouderling? P - Pionier - Wat betekent pionieren? V - Verkondiger - Wanneer wordt iemand een verkondiger?