EXJW WorldKennisbibliotheek

Kennisbibliotheek › 🧠 A-Z Encyclopedie van de Psychologie

C - Catastroferen / Denken in doemscenario’s

Wanneer je gedachten snel naar de slechtst denkbare uitkomst gaan

Herkenbare vragen Waarom springt mijn hoofd meteen naar het ergste scenario? Waarom voelt een mogelijke ramp alsof die al gebeurt? Hoe kan ik waarschijnlijkheid weer meenemen in mijn denken? Wat is het? Catastroferen betekent dat een mogelijke negatieve uitkomst in gedachten snel wordt uitvergroot tot de slechtst denkbare afloop. Het is een denkpatroon, geen voorspelling. Waarom kan ons brein dit doen? Onzekerheid kan ongemakkelijk zijn. Door het ergste scenario alvast uit te denken probeert iemand soms grip te krijgen. Maar een mogelijke uitkomst kan door herhaling steeds waarschijnlijker gaan voelen. Voorbeeld uit het dagelijks leven Je baas vraagt om een gesprek. Binnen minuten denk je: ‘Ik word ontslagen, kan mijn hypotheek niet betalen en raak mijn huis kwijt.’ Er zijn veel tussenstappen overgeslagen. Hoe kan dit voorkomen binnen hechte of gesloten groepen? Wanneer binnen een gemeenschap regelmatig over grote dreigingen, vervolging of een toekomstige crisis wordt gesproken, kunnen sommige mensen extra gevoelig worden voor doemscenario’s. Voor sommige (ex-)Jehovah’s Getuigen kan Armageddon hierbij een herkenbaar thema zijn. Dat hoeft niet voor iedereen te gelden. Wat kun je ermee? Schrijf het ergste, beste en meest waarschijnlijke scenario op. Vraag welke feiten je werkelijk hebt. Bedenk wat je zou kunnen doen als een tegenvaller zich toch voordoet. Vragen om over na te denken Welke doemscenario’s herhaal ik vaak? Hoe vaak kwamen zulke voorspellingen werkelijk uit? Wat is de meest waarschijnlijke middenoptie? Samenvatting Catastroferen maakt een mogelijkheid groter dan de beschikbare feiten rechtvaardigen. Waarschijnlijkheid en tussenstappen terugbrengen kan rust geven.