De twee-getuigen-regel: oorsprong, toepassing en kritiek

De twee-getuigen-regel is een intern beleid bij Jehovah's Getuigen dat bepaalt dat een gemeentelid niet intern tuchtrechtelijk kan worden aangepakt op basis van de beschuldiging van één persoon alleen. De regel heeft wereldwijd aandacht gekregen door zijn toepassing bij gevallen van seksueel misbruik. De bijbelse basis De organisatie baseert het beleid op Deuteronomium 19:15 en Matteüs 18:16: "Op de verklaring van twee of drie getuigen moet elke zaak vaststaan." In de JG-interpretatie betekent dit dat één verklaring onvoldoende is voor gemeentelijke actie. Hoe werkt het in de praktijk? Als iemand een ouderling vertelt dat hij of zij seksueel misbruikt is door een gemeentelid, starten de ouderlingen alleen een interne tuchtprocedure als er een tweede getuige is, of als de beschuldigde de feiten erkent. Als dat niet het geval is, wordt de zaak 'in de handen van Jehovah gelaten'. Gelijktijdig gold tot relatief recent het beleid dat ouderlingen niet zelf de politie zouden inschakelen — dat werd beschouwd als de verantwoordelijkheid van het slachtoffer of de ouders. Externe kritiek en onderzoek De regel en de bredere omgang met misbruik zijn onderwerp geweest van juridisch en parlementair onderzoek in meerdere landen: Australië (2015): De Australian Royal Commission into Institutional Responses to Child Sexual Abuse stelde vast dat de organisatie intern 1.006 beschuldigde daders had geregistreerd die nooit bij de politie waren gemeld. De twee-getuigen-regel werd als een bijdragende factor benoemd. Nederland: De Commissie Velleman publiceerde in 2023 een rapport over seksueel misbruik bij Nederlandse JG-gemeenten. De commissie concludeerde dat de organisatiestructuur melding en aanpak van misbruik belemmerde. Overige landen: Vergelijkbare onderzoeken zijn gedaan of lopen in België, het VK, Canada en de VS. Wat de organisatie hierover zegt De organisatie stelt dat slachtoffers altijd de politie kunnen inschakelen en dat ouderlingen dit nooit actief ontraden. In praktijk beschrijven veel slachtoffers andere ervaringen. De organisatie heeft haar beleid op dit punt meerdere keren aangepast, maar de kern van de twee-getuigen-regel voor interne procedures is niet afgeschaft. Wat dit betekent als je slachtoffer bent Als je misbruik hebt meegemaakt in een gemeente — als kind of als volwassene — heb je het recht om aangifte te doen bij de politie, ongeacht hoe de gemeente met je verklaring is omgegaan. De Nederlandse politie en het Openbaar Ministerie zijn niet gebonden aan de interne regels van religieuze organisaties. Veilig Thuis (0800-2000) en Slachtofferhulp Nederland kunnen je ondersteunen als je niet weet waar je moet beginnen.