S - Stockholm-syndroom

S - Stockholm-syndroom Een populaire term voor verbondenheid met iemand die ook dreiging of controle uitoefent Herkenbare vragen Waarom kan iemand positieve gevoelens hebben voor degene van wie hij afhankelijk is? Is Stockholm-syndroom een officiële diagnose? Is deze term geschikt voor religieuze groepen? Wat is het? Stockholm-syndroom is een populaire maar wetenschappelijk omstreden term voor situaties waarin een slachtoffer positieve gevoelens of loyaliteit ontwikkelt tegenover een gijzelnemer of dader. Het is geen officiële psychiatrische diagnose en onderzoekers verschillen over hoe bruikbaar het begrip is. Waarom kan ons brein dit doen? In situaties van extreme afhankelijkheid kunnen mensen verschillende copingreacties ontwikkelen, waaronder het zoeken naar veiligheid, betekenis of menselijkheid bij degene die controle heeft. Dat betekent niet dat één universeel ‘syndroom’ is aangetoond. Voorbeeld uit het dagelijks leven Historisch wordt de term vooral gebruikt bij gijzeling en ontvoering. In relaties of groepen wordt hij vaak ruimer gebruikt, maar dat kan te snel pathologiseren. Hoe kan dit voorkomen binnen hechte of gesloten groepen? Het zou onzorgvuldig zijn om loyaliteit van Jehovah’s Getuigen aan hun gemeenschap ‘Stockholm-syndroom’ te noemen. Voor afhankelijkheidsrelaties zijn begrippen als sociale identiteit, hechting, coercive control of traumabinding soms specifieker, afhankelijk van de situatie. Wat kun je ermee? Gebruik de term terughoudend. Beschrijf concreet gedrag en afhankelijkheid in plaats van een label. Laat complexe of traumatische situaties professioneel beoordelen. Vragen om over na te denken Welke concrete afhankelijkheid of dreiging is er? Is er werkelijk sprake van gijzeling of geweld? Welk specifieker begrip past beter? Samenvatting Stockholm-syndroom is bekend in de volksmond, maar wetenschappelijk beperkt en vaak te breed toegepast. Gebruik het terughoudend.