Kennisbibliotheek › 🧠 A-Z Encyclopedie van de Psychologie
I - Intrusieve gedachten
Ongewenste gedachten die plotseling kunnen opkomen
I - Intrusieve gedachten Ongewenste gedachten die plotseling kunnen opkomen Herkenbare vragen Waarom denk ik soms iets wat ik helemaal niet wil denken? Betekent een gedachte dat ik dit echt wil? Waarom wordt een gedachte sterker als ik hem probeer weg te duwen? Wat is het? Intrusieve gedachten zijn onverwachte, ongewenste gedachten, beelden of impulsen die spontaan opkomen. Vrijwel iedereen heeft ze wel eens. De inhoud kan vreemd, religieus, agressief, seksueel of angstig zijn zonder dat dit iets zegt over iemands karakter of intentie. Waarom kan ons brein dit doen? Gedachten ontstaan deels automatisch. Wanneer we een gedachte heel belangrijk of gevaarlijk vinden, gaan we er extra op letten. Pogingen om hem koste wat kost niet te denken kunnen hem juist opvallender maken. Voorbeeld uit het dagelijks leven Je staat op een perron en denkt ineens: ‘Wat als ik mijn telefoon op het spoor laat vallen?’ Dat betekent niet dat je dat wilt doen. Hoe kan dit voorkomen binnen hechte of gesloten groepen? In een omgeving waarin bepaalde gedachten als moreel betekenisvol worden gezien, kunnen sommige mensen extra schrikken van twijfel of ‘verboden’ gedachten. Een voormalige Jehovah’s Getuige kan bijvoorbeeld nog angst voelen bij een kritische gedachte. Dat betekent niet dat iedereen dit ervaart of dat religie de enige oorzaak is. Wat kun je ermee? Benoem: ‘dit is een gedachte, geen opdracht’. Vermijd eindeloos controleren wat de gedachte ‘betekent’. Zoek professionele hulp wanneer gedachten ernstige angst geven of dwanghandelingen veroorzaken. Vragen om over na te denken Welke gedachte probeer ik krampachtig te vermijden? Verwar ik denken met willen of doen? Wat gebeurt er als ik de gedachte laat komen en gaan zonder oordeel? Samenvatting Een gedachte is een mentale gebeurtenis, geen bewijs van intentie of waarheid. De betekenis die we eraan geven bepaalt vaak hoeveel last we ervan hebben.